Tự kỷ là một rối loạn phát triển thần kinh xuất hiện từ giai đoạn đầu đời và ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp, tương tác xã hội cũng như hành vi của trẻ. Theo các chuyên gia, việc biết các dấu hiệu nhận biết trẻ tự kỷ theo từng độ tuổi sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi can thiệp càng sớm, cơ hội phát triển của trẻ càng cao.
Dấu Hiệu Nhận Biết Trẻ Tự Kỷ Theo Từng Độ Tuổi
Não bộ của trẻ phát triển mạnh mẽ nhất trong những năm đầu đời. Đây là thời điểm trẻ hình thành các kỹ năng nền tảng về ngôn ngữ, nhận thức, cảm xúc và tương tác xã hội.
Khi trẻ được phát hiện sớm và tham gia các chương trình trị liệu phù hợp, trẻ có nhiều cơ hội cải thiện:
Ngược lại, việc chậm phát hiện có thể khiến các khó khăn của trẻ trở nên rõ rệt hơn theo thời gian.
Phát hiện sớm trẻ tự kỷ giúp tăng hiệu quả can thiệp
Trong giai đoạn này, các biểu hiện thường khá kín đáo và khó nhận biết. Tuy nhiên, phụ huynh vẫn có thể lưu ý một số dấu hiệu sau:
Trẻ sơ sinh thường có xu hướng nhìn vào khuôn mặt người chăm sóc. Nếu trẻ ít nhìn vào mắt cha mẹ hoặc không duy trì ánh nhìn, đây có thể là một dấu hiệu cần theo dõi.
Thông thường trẻ sẽ mỉm cười khi được cha mẹ trò chuyện hoặc vui đùa. Trẻ tự kỷ có thể ít phản ứng hơn với những tương tác này.
Trẻ có thể không quay đầu hoặc không thể hiện sự chú ý khi nghe giọng nói quen thuộc.
Tuy nhiên, ở độ tuổi này chưa thể kết luận trẻ tự kỷ. Các dấu hiệu chỉ mang tính chất cảnh báo và cần được tiếp tục theo dõi.
Dấu hiệu trẻ tự kỷ từ 6 đến 12 tháng tuổi
Đây là giai đoạn các biểu hiện bắt đầu rõ ràng hơn.
Từ khoảng 8 đến 12 tháng tuổi, đa số trẻ sẽ quay đầu khi nghe gọi tên. Nếu trẻ thường xuyên không phản ứng, phụ huynh nên chú ý.
Trẻ có thể ít phát ra các âm thanh như:
So với trẻ cùng độ tuổi.
Khi muốn một món đồ hoặc muốn chia sẻ sự chú ý, trẻ thường chỉ tay hoặc nhìn theo hướng người lớn. Trẻ tự kỷ thường ít thực hiện các hành vi này.
Trẻ ít bắt chước các hành động đơn giản như vẫy tay chào, vỗ tay hoặc làm theo biểu cảm khuôn mặt.
Dấu hiệu trẻ tự kỷ từ 12 đến 18 tháng tuổi
Đây là độ tuổi mà nhiều dấu hiệu tự kỷ bắt đầu xuất hiện rõ rệt hơn.
Đây là một trong những dấu hiệu phổ biến nhất được phụ huynh ghi nhận.
Trẻ chưa có từ đơn hoặc số lượng từ rất hạn chế so với độ tuổi.
Ví dụ:
Trẻ có xu hướng tập trung vào đồ vật nhiều hơn là tương tác với mọi người.
Trẻ đang xoay bánh xe đồ chơi hoặc xếp đồ vật thành hàng
Xem thêm: Trị liệu rối loạn giác quan, rối loạn cảm xúc cho trẻ tự kỷ
Ở giai đoạn này, các kỹ năng xã hội và ngôn ngữ của trẻ thường phát triển nhanh chóng. Những khác biệt sẽ dễ nhận thấy hơn.
Trẻ có thể chưa ghép được các từ đơn thành cụm từ có ý nghĩa.
Trẻ bình thường thường bắt đầu chơi đóng vai như:
Trong khi trẻ tự kỷ thường ít hoặc không có những hoạt động này.
Trẻ ít quan tâm đến việc chơi cùng người khác và thường tập trung vào các hoạt động cá nhân.
Ví dụ:
Em bé không phản ứng khi được gọi tên hoặc ít giao tiếp bằng mắt
Xem thêm: Trị liệu rối loạn giác quan, rối loạn cảm xúc cho trẻ tự kỷ
Đây là độ tuổi nhiều trẻ được đưa đi đánh giá chuyên môn.
Trẻ có thể nói được nhưng gặp khó khăn trong việc trả lời hoặc duy trì cuộc trò chuyện.
Ánh mắt thường không tự nhiên hoặc không phù hợp với tình huống giao tiếp.
Trẻ khó nhận biết hoặc phản ứng với cảm xúc của người xung quanh.
Những thay đổi nhỏ trong lịch sinh hoạt có thể khiến trẻ phản ứng mạnh hoặc khó chịu.
Trẻ ngồi chơi một mình trong lớp học trong khi các bạn tham gia hoạt động nhóm
Xem thêm: Trị liệu rối loạn giác quan, rối loạn cảm xúc cho trẻ tự kỷ
Đây là giai đoạn trẻ tham gia môi trường học tập và các dấu hiệu thường dễ được giáo viên phát hiện.
Trẻ không biết cách bắt đầu hoặc duy trì các hoạt động chơi chung.
Một số trẻ nói rất nhiều về chủ đề mình thích nhưng khó trao đổi qua lại với người khác.
Trẻ có thể:
Trẻ phản ứng mạnh với:
Giáo viên là người có cơ hội quan sát trẻ trong môi trường tập thể nên thường phát hiện sớm các biểu hiện bất thường.
Một số dấu hiệu đáng chú ý gồm:
Khi nhận thấy các biểu hiện này kéo dài, giáo viên nên trao đổi với phụ huynh để cùng theo dõi và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn.
Phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở chuyên môn khi:
Việc đánh giá sớm không đồng nghĩa với chẩn đoán tự kỷ, nhưng giúp xác định nguyên nhân và xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp cho trẻ.
Nhận biết dấu hiệu trẻ tự kỷ theo từng độ tuổi là bước đầu tiên giúp trẻ được hỗ trợ đúng thời điểm. Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau, tuy nhiên phụ huynh và giáo viên không nên chủ quan khi nhận thấy các biểu hiện bất thường kéo dài về giao tiếp, tương tác xã hội hoặc hành vi.
Nếu có nghi ngờ, hãy đưa trẻ đến các cơ sở chuyên môn để được đánh giá đầy đủ. Phát hiện sớm và can thiệp sớm chính là chìa khóa giúp trẻ phát huy tối đa tiềm năng phát triển của mình.
Xem thêm: Trị liệu rối loạn giác quan, rối loạn cảm xúc cho trẻ tự kỷ
26Th10
27Th10
28Th10
28Th10
03Th11
04Th11
05Th11
08Th11
Copyright © 2024. Bản quyền thuộc về Trung tâm OM’E Việt Nam
by